Συμβίωση με τη ΧΑΠ

Συμβίωση με τη ΧΑΠ

Ζώντας με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ)

Η ζωή με τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι συχνά δύσκολη, καθώς η ασθένεια μπορεί να επηρεάσει δραματικά την καθημερινή ζωή του ασθενούς.

Η διάγνωση της ΧΑΠ μπορεί να οδηγήσει σε αισθήματα απελπισίας και αδυναμίας.

Καθώς η ασθένεια εξελίσσεται, η σωματική δραστηριότητα ή η κοινωνική αλληλεπίδραση μπορεί να γίνει πιο δύσκολη.

Παρόλα αυτά η ζωή του ασθενούς με ΧΑΠ μπορεί να βελτιωθεί.

Εφαρμόζοντας αλλαγές στον τρόπο ζωής και μαθαίνοντας τρόπους αντιμετώπισης της ασθένειας σε επίπεδο καθημερινότητας, ο πάσχων είναι σε θέση να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου και να συνεχίσει να ζει στο μέγιστο δυνατό βαθμό.

Συναισθηματικός τομέας

Η διάγνωση της ΧΑΠ μπορεί να προκαλέσει μία πλημμυρίδα συναισθημάτων στον ασθενή και στους οικείους του που κατά κύριο λόγο είναι εξαιρετικά δυσάρεστα.

Ο φόβος, το άγχος, η θλίψη και η ντροπή είναι μόνο μερικά από τα συναισθήματα που μπορεί να βιώσει.

Όλα αυτά τα συναισθήματα είναι απολύτως φυσιολογικά και κατανοητά και πιθανότατα θα γίνουν ηπιότερα καθώς γίνονται αλλαγές στη ζωή του ασθενούς και αυτός προοδευτικά αισθάνεται ότι ξανακερδίζει τον έλεγχο της υγείας του

Ωστόσο, είναι καλό ο πάσχων να βρίσκεται σε επιφυλακή για προβλήματα όπως σοβαρή κατάθλιψη, άγχος ή φόβος που μπορεί να απαιτούν πρόσθετη θεραπεία.

Η διατήρηση της ψυχικής υγείας είναι σημαντική γιατί επηρεάζει την ποιότητα ζωής συνολικά καθώς και τη σωματική υγεία.

Ιδιαίτερη προσοχή στην κατάθλιψη

Η κατάθλιψη είναι μια πραγματική ασθένεια που προκαλείται από μια χημική ανισορροπία στον εγκέφαλό. Είναι κάτι τελείως διαφορετικό από τη συνηθισμένη θλίψη.

Η κατάθλιψη προκαλεί συναισθήματα θλίψης και απαξίωσης ή και απώλεια ενδιαφέροντος για τις δραστηριότητες που παλιότερα προκαλούσαν ικανοποίηση στο άτομο που πάσχει από αυτήν.

Μπορεί να οδηγήσει σε μια ποικιλία συναισθηματικών και σωματικών προβλημάτων και μπορεί να μειώσει την ικανότητα ενός ατόμου να λειτουργεί αποτελεσματικά τόσο στην εργασία του όσο και στο οικογενειακό περιβάλλον και στις προσωπικές του σχέσεις.

Η κατάθλιψη μερικές φορές συγχέεται με τη θλίψη.

Η θλίψη όμως και η κατάθλιψη είναι διαφορετικά πράγματα.

Η διαδικασία της θλίψης είναι φυσική και μοναδική για κάθε άτομο και μπορεί να περιλαμβάνει κάποια από τα χαρακτηριστικά της κατάθλιψης όμως η θλίψη έρχεται σε κύματα, πολλές φορές αναμειγνύεται με θετικές αναμνήσεις και η αυτοεκτίμηση του ατόμου διατηρείται, όπως επίσης διατηρούνται και η οργάνωση και η λειτουργία της καθημερινότητας.

Τα συμπτώματα της κατάθλιψης ποικίλουν από ήπια έως και σοβαρά και μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • αίσθημα βαθιάς θλίψης η κατάθλιψης
  • απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που το άτομο απολάμβανε πριν
  • αλλαγές στην όρεξη που οδηγούν είτε σε απώλεια είτε σε αύξηση βάρους
  • πρόβλημα αϋπνίας ή αντίθετα υπερβολικές ώρες ύπνου
  • απώλεια ενέργειας
  • αύξηση της άσκοπης σωματικής δραστηριότητας (όπως για παράδειγμα κινήσεις χεριών ή άσκοπος βηματισμός ) ή, αντιθέτως, επιβραδυνόμενες κινήσεις και ομιλία (ενέργειες που παρατηρούνται από άλλους)
  • αίσθημα απαξίωσης
  • δυσκολία σκέψης, συγκέντρωσης ή λήψης αποφάσεων
  • σκέψεις θανάτου η αυτοκτονίας.

Τα ανωτέρω συμπτώματα πρέπει να διαρκούν τουλάχιστον δύο εβδομάδες για να διαγνωστεί η κατάθλιψη.

Παρακολούθηση των επιπέδων άγχους

Το άγχος σε ασθενείς με ΧΑΠ είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το φόβο των οξέων επεισοδίων δύσπνοιας και κυρίως με την αίσθηση ασφυξίας και το φόβο του θανάτου.

Τα συμπτώματα του άγχους εκδηλώνονται με διάφορους τρόπους, συμπεριλαμβανομένων ενδείξεων αυτονομικής διέγερσης, όπως ταχυκαρδία, εφίδρωση και δύσπνοια.

Τα συμπτώματα της διαταραχής πανικού μπορεί να διαταράξουν την διαχείριση των εξάρσεων της νόσου.

Ακόμη και μια μικρή σε ένταση δύσπνοια είναι σε θέση να προκαλέσει άγχος πανικού που με τη σειρά του αυξάνει την αίσθηση της δύσπνοιας και την αίσθηση της ασφυξίας, δημιουργώντας έτσι έναν φαύλο κύκλο που αναγκάζει πολλούς ασθενείς να περιορίζουν τις καθημερινές δραστηριότητές τους.

Η αναγνώριση της παρουσίας αυτού του παθοφυσιολογικού μηχανισμού παρέχει μια ερμηνεία, της πρόσθετης λειτουργικής ανεπάρκειας που μπορεί να παρουσιαστεί στον ασθενή και που δεν δικαιολογείται από βιολογικά ή εργαστηριακά ευρήματα.

Η αίσθηση της απώλειας του ελέγχου πάνω στην ίδια τη νόσο μαζί με την απώλεια της ικανότητάς τους να συμμετάσχουν σε προσωπικές και κοινωνικές δραστηριότητες δημιουργεί απογοήτευση και συναισθήματα άγχους.

Η επικράτηση του αγχωδών διαταραχών που σχετίζονται με τη ΧΑΠ θεωρείται υψηλή, και συνδέεται με τη μειωμένη λειτουργική ικανότητα των ασθενών.

Στους κοινούς μηχανισμούς που μπορούν να εξηγήσουν την υψηλή επικράτηση περιλαμβάνονται παράγοντες που σχετίζονται με το κάπνισμα και τη δύσπνοια.

Το κάπνισμα όπως έχει τονιστεί αποτελεί τον πλέον σημαντικό περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη της ΧΑΠ, ενώ υψηλά επίπεδα άγχους έχουν αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου για την έναρξη του καπνίσματος.

Έτσι, οι άνθρωποι που αναπτύσσουν ΧΑΠ ως συνέπεια του καπνίσματος είχαν πιθανώς υψηλότερα επίπεδα άγχους από το γενικό πληθυσμό πριν από την ανάπτυξη της ασθένειας και επιπλέον, αυτά τα άτομα μπορεί να έχουν μεγαλύτερη τάση στον εθισμό αφού η απόσυρση από τη νικοτίνη συσχετίζεται με αυξημένα συμπτώματα άγχους.

Τα ευρήματα επίσης αναδεικνύουν παθοφυσιολογικές συσχετίσεις μεταξύ δύσπνοιας, υπεραερισμού και πανικού.

Ο υπεραερισμός οδηγεί σε μείωση επιπέδων pCO2, προκαλώντας αναπνευστική αλκάλωση, που επάγει αγγειοσυστολή, η οποία τελικά οδηγεί σε συμπτώματα άγχους.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δώσει ο ασθενής στην πιθανότητα εμφάνισης των παρακάτω συμπτωμάτων:

  • Ένταση στην περιοχή του λαιμού, των ώμων, της πλάτης και των μυών της γνάθου
  • Προβλήματα με την πέψη, συμπεριλαμβανομένης της δυσκοιλιότητας ή της διάρροιας
  • Αλλαγές στον ύπνο, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν αδυναμία ύπνου, δυσκολία στον ύπνο ή πρόωρη αφύπνιση
  • Κρίσεις πανικού, οι οποίες διαφέρουν από το γενικευμένο άγχος και περιλαμβάνουν μια ταχυπαλμίες, μούδιασμα και ασυνήθιστες σωματικές αισθήσεις

Το άγχος ή/και η κατάθλιψη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο επιδείνωσης της ΧΑΠ ή εμφάνισης παροξύνσεών της.

Αντιμετώπιση του φόβου

Βασικό χαρακτηριστικό της ειδικής φοβίας (η οποία καλείται και απλή ή μεμονωμένη φοβία) είναι ο εκσεσημασμένος και επίμονος φόβος που εκδηλώνει ένα άτομο όσον αφορά σαφώς διακριτά, συγκεκριμένα αντικείμενα ή καταστάσεις.

Η έκθεση στο φοβικό ερέθισμα προκαλεί πάντοτε μια άμεση αντίδραση άγχους.

Οι ενήλικες που πάσχουν από ειδική φοβία αναγνωρίζουν ότι ο φόβος τους είναι υπερβολικός ή παράλογος.

Φοβία είναι ένας επίμονος, παράλογος φόβος για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, μια δραστηριότητα ή μια κατάσταση, που έχει ως αποτέλεσμα την αποφυγή του εν λόγω αντικειμένου ή της εν λόγω δραστηριότητας.

Οι παράλογοι φόβοι και η στάση αποφυγής είναι χαρακτηριστικά πολυάριθμων ψυχιατρικών διαταραχών.

Ωστόσο, η διάγνωση μιας φοβικής διαταραχής γίνεται μόνο όταν μία ή περισσότερες φοβίες κυριαρχούν στην κλινική εικόνα, αποτελούν πηγή σοβαρής δυσφορίας για το άτομο, επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και δυσχεραίνουν την καθημερινότητά του και δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας άλλης ψυχικής διαταραχής.

Στην περίπτωση όσων πάσχουν από ΧΑΠ, ο φόβος που συχνά βιώνουν είναι αυτός της παρουσίας απότομης και σοβαρής δύσπνοιας.

Εφόσον ο ασθενής νιώθει ότι ο φόβος εισβάλλει στη ζωή του και την επηρεάζει δραστικά, πρέπει να απευθυνθεί σε έναν ειδικό της ψυχικής υγείας.

Δεν είναι λίγοι αυτοί που επιλέγουν τη συμμετοχή σε ομάδες υποστήριξης καθώς το να μιλήσει κανείς σε άλλους που αντιμετωπίζουν ή όχι παρόμοια προβλήματα είναι πολλές φορές λυτρωτικό.

Εγκατάλειψη των τύψεων

Πολλοί άνθρωποι με ΧΑΠ αισθάνονται έντονες τύψεις για την ασθένειά τους.

Συγκεκριμένα, αυτό μπορεί να συμβεί σε καπνιστές και πρώην καπνιστές, οι οποίοι μπορεί να έχουν μια αίσθηση ενοχής για τον αντίκτυπο που είχε η συνήθειά τους στην υγεία τους.

To να νιώθει κανείς μετανιωμένος συνεχώς είναι σπατάλη ενέργειας που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για κάτι πιο εποικοδομητικό, όπως για την ανάπτυξη υγιεινών συνηθειών και για την καλύτερη φροντίδα του ίδιου του ασθενούς.

Πληροφόρηση σχετικά με τη ΧΑΠ

Η μελέτη και η πληροφόρηση του ασθενούς αλλά και των κοντινών του ανθρώπων σχετικά με την ασθένεια μπορεί να κάνει τον ασθενή να νιώσει ότι ελέγχει σε μεγάλο βαθμό την υγεία του και την πορεία της νόσου.

Ο ασθενής είναι καλό να μάθει όσα περισσότερα μπορεί για το πώς η ΧΑΠ επηρεάζει τους πνεύμονες, την υγεία του και τη ζωή του και να τα μοιραστεί με το κοντινό του περιβάλλον ώστε και τα άτομα που το απαρτίζουν να είναι σε θέση να τον βοηθήσουν περισσότερο.

Μείωση του άγχους

Η μείωση συνολικά του άγχους στη ζωή του πάσχοντος μπορεί να μειώσει δραστικά τον κίνδυνο εμφάνισης παροξύνσεων της ΧΑΠ. Παρακάτω ακολουθούν ορισμένες πρακτικές συμβουλές:

  • Πρέπει να εξασφαλίζεται χρόνος για τις δραστηριότητες και τα χόμπι που προσφέρουν ικανοποίηση και ψυχική ανάταση στον ασθενή
  • Πρέπει να δοκιμάζονται ασκήσεις χαλάρωσης
  • Ο καλός και ξεκούραστος ύπνος είναι κομβικής σημασίας για την καλή διάθεση και την οικονομία σε ενέργεια
  • Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη διατροφή. Η πολλή ζάχαρη και το junk food με πολλές θερμίδες μπορούν να αυξήσουν το άγχος και να καταστήσουν το άτομο οκνηρό και μη παραγωγικό
  • Μεταβίβαση κάποιων ευθυνών και σε άλλους, τουλάχιστον μερικές φορές. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει οτιδήποτε, από την πρόσληψη εξωτερικής βοήθειας στην εργασία έως τη δημιουργία ενός χρονοδιαγράμματος, έτσι ώστε κάθε μέλος της οικογένειας να εκτελεί εκ περιτροπής ορισμένες εργασίες.

Σωματική υγεία

Η διακοπή του καπνίσματος είναι η πιο σημαντική πτυχή της συμβίωσης με τη ΧΑΠ. Η συνέχιση του καπνίσματος προκαλεί πρόσθετη πνευμονική βλάβη και επίσης προδιαθέτει για πιο συχνές παροξύνσεις της ΧΑΠ.

Πέρα από τη διακοπή του καπνίσματος, υπάρχουν πολλά άλλα πράγματα που μπορούν να γίνουν για την προστασία της υγείας του ασθενούς.

Αποφυγή των εκλυτικών παραγόντων

Η έκθεση σε αερομεταφερόμενες ή αερογενείς ερεθιστικές ουσίες όπως το παθητικό κάπνισμα, η αιθάλη από ξυλόσομπες ή η διαβίωση σε περιοχή με εργοστάσια μπορεί να οδηγήσει σε παροξύνσεις της ΧΑΠ.

Μερικοί άνθρωποι που έχουν ΧΑΠ αισθάνονται έντονη δύσπνοια όταν εκτίθενται σε αρώματα ή σε προϊόντα καθαρισμού και απορρυπαντικά με έντονες αναθυμιάσεις.

Διατήρηση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος

Η διατήρηση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος αποτελεί σημαντικό κομμάτι της διαχείρισης της ΧΑΠ και θα πρέπει να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα του ασθενούς και των οικείων του.

Η ασφάλεια, τόσο εντός όσο και εκτός σπιτιού, βοηθά τα μέγιστα στη διατήρηση της υγείας του πάσχοντος.

Να πώς γίνεται το σπίτι ασφαλέστερο:

  • Βελτίωση της ποιότητας του αέρα στο εσωτερικό του σπιτιού. Η χρήση καλής ποιότητας φίλτρου στο κλιματιστικό καθώς και η τακτική του συντήρηση είναι απαραίτητη για τον αποκλεισμό σκόνης και άλλων ερεθιστικών αερογενών ξένων σωμάτων.
  • Απομάκρυνση των χαλιών και των διαδρόμων (πατάκια) από το πάτωμα
  • Προσθήκη κουπαστών σε σκάλες, στην τουαλέτα, στο ντους και στους διαδρόμους.
  • Απομάκρυνση των καλωδίων και των υπόλοιπων εμποδίων που μπορούν να υπάρχουν στο πάτωμα.
  • Εξασφάλιση επαρκούς καλού φωτισμού μέσα και γύρω από το σπίτι.
  • Χρήση αντιολισθητικών παντοφλών ή παπουτσιών για τις μετακινήσεις.
  • Πλήρης απαγόρευση του καπνίσματος εντός του σπιτιού.
  • Καταγραφή των αριθμών τηλεφώνου έκτακτης ανάγκης και τοποθέτησή τους σε ορατό και γνωστό σε όλους μέρος.

Οικονομία στην ενέργεια

Σε αντίθεση με τους υγιείς ανθρώπους, η αναπνοή για έναν ασθενή με ΧΑΠ συνεπάγεται συνειδητή προσπάθεια και μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολη.

Η δύσπνοια  είναι δικαιολογημένα η πιο τρομακτική πτυχή της ΧΑΠ.

Η εξάσκηση τεχνικών εξοικονόμησης ενέργειας  θα βοηθήσει τον ασθενή να αποκτήσει ρυθμό, ώστε να μπορεί να ολοκληρώσει αυτό ξεμείνει από ανάσες.

Για παράδειγμα, μπορεί να μιλάει με παύσεις και σύντομες προτάσεις ή να δίνει χρόνο στον εαυτό του να ξεκουραστεί όταν συζητά ή συνομιλεί.

Πώς να αποφεύγεται η δύσπνοια κατά τη διάρκεια του φαγητού

Η δύσπνοια κατά τη διάρκεια του φαγητού δεν είναι κάτι σπάνιο. Αποτελεί ένα συχνό πρόβλημα σε άτομα με ΧΑΠ και ένα από τα πιο σημαντικά που πρέπει να ξεπεραστούν, καθώς ο υποσιτισμός  είναι μία από τις πιο κοινές  επιπλοκές της ΧΑΠ.

Οι ακόλουθες οδηγίες μπορούν να βοηθήσουν:

  • Μικρά, συχνά γεύματα  όλη την ημέρα
  • Ανάπαυση πριν το φαγητό
  • Καλό μάσημα της τροφής και αργός ρυθμός
  • Ο ασθενής πρέπει να επιτρέπει στον εαυτό του να έχει άφθονο χρόνο για το γεύμα του
  • Αποφυγή τροφών που απαιτούν πολλή και επίπονη μάσηση
  • Δεδομένου ότι πολλοί άνθρωποι που πάσχουν από ΧΑΠ τρώνε συχνά λιγότερο, ο ασθενής πρέπει να εστιάσει σε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες

Συχνή Άσκηση

Η άσκηση είναι ένα ουσιαστικό μέρος της καθημερινής μας ζωής.

Για τους ασθενείς με ΧΑΠ, είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Η εφαρμογή απλών ασκήσεων διατάσεων και αναπνοής ή ένας καθημερινός  περίπατος  βοηθά στη διατήρηση της σωματικής και συναισθηματικής ευεξίας του ατόμου.

Πολλά από τα οφέλη της άσκησης είναι άκρως σημαντικά για την υγεία μας:

  • Θωράκιση του ανοσοποιητικού συστήματος. Η αερόβια άσκηση ενισχύει την άμυνα του οργανισμού έναντι μικροβιακών και κυρίως ιογενών λοιμώξεων.
  • Βελτίωση καρδιακής λειτουργίας. Η συμβολή της αερόβιας άσκησης τόσο στην πρόληψη όσο και την αντιμετώπιση καρδιαγγειακών-στεφανιαίας νόσου είναι πολύ σημαντική.
  • Βελτίωση αερόβιας ικανότητας και πνευμονικής λειτουργίας. Μέσω της αερόβιας άσκησης βελτιώνεται η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου.
  • Διατήρηση και ελλάτωση του σωματικού βάρους. Η βελτίωση του Δείκτης Μάζας Σώματος με την τακτική σωματική άσκηση και ειδικότερα με την άσκηση με αντιστάσεις και την αερόβια άσκηση συμβάλλει στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση ποικιλίας παθήσεων όπως είναι οι καρδιαγγειακές παθήσεις, η αρτηριακή υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης.
  • Μείωση αρτηριακής πίεσης επί υπέρτασης. Η συστηματική αερόβια άσκηση ως πρώτη γραμμή άμυνας μαζί με τη διατροφή, ακολουθούμενες από την φαρμακευτική αγωγή, μπορούν να ρυθμίσουν την αρτηριακή πίεση του οργανισμού.
  • Αύξηση μυϊκής δύναμης και αντοχής. Με τη φυσική άσκηση (αναερόβια άσκηση και άσκηση με αντιστάσεις) βελτιώνεται η σωματική ικανότητα και οι επιδόσεις του οργανισμού.
  • Αποτροπή/αποκατάσταση μυϊκής ατροφίας. Μέσω της διαρκούς διέγερσης και εγρήγορσης του μυϊκού συστήματος, η άσκηση βοηθά έναντι των μυϊκών ατροφιών.
  • Μείωση κινδύνου πτώσεων. Με ασκήσεις αντίστασης και ισορροπίας μέσω της ενίσχυσης του μυϊκού συστήματος αλλά και με κατάλληλη διατροφή πλούσια σε ασβέστιο και βιταμίνη D για περιορισμό της οστεοπόρωσης και ενίσχυση των μυών, μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος πτώσεων.
  • Βελτίωση της αυτοπεποίθησης και της ποιότητας ζωής ως απόρροια της τακτικής φυσικής δραστηριότητας, που βελτιώνει και ενισχύει τη γενικότερη σωματική υγεία του ανθρώπου.
  • Βελτίωση του ύπνου

Διαχείριση Πόνου

Ο ασθενής με ΧΑΠ μπορεί να αισθάνεται πόνο που σχετίζεται με την πάθησή του λόγω της δυσχέρειας της αναπνοής. Παρά το γεγονός ότι ο πόνος αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά, η χρήση ορισμένων αναλγητικών αντενδείκνυται σε ασθενείς με ΧΑΠ.

Για την ελαχιστοποίηση της χρήσης αναλγητικών φαρμάκων, ο ασθενής πρέπει να εξετάσει την αξιοποίηση μη φαρμακολογικών μεθόδων πρόληψης και μείωσης του πόνου, όπως το βελονισμό, το μασάζ, τη φυσικοθεραπεία, τις ασκήσεις αναπνοής κτλ.

Κοινωνικός τομέας

Η εύρεση μιας ομάδας υποστήριξης, είτε online είτε στην τοπική κοινότητα, μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή να αντιμετωπίσει τις αλλαγές που φέρνει η ΧΑΠ στη ζωή του. Βοηθάει να ακούμε τις ιστορίες άλλων, να μοιραζόμαστε τις δικές μας και να ξέρουμε ότι δεν είμαστε μόνοι.

Στις ομαδικές ψυχοθεραπείες φαίνεται ότι η ομάδα από την ίδια της την δυναμική προσφέρει πολύτιμες θεραπευτικές «ευκαιρίες», οι οποίες φαίνεται ότι σχετίζονται με την εμπειρία του εαυτού με τον άλλο, σε μια κατάσταση πιστότερης προσομοίωσης της κοινωνικής πραγματικότητας.

Ως θεραπευτικοί παράγοντες που συντελούν στην ύπαρξη θετικού αποτελέσματος αναφέρονται η εκφόρτιση του συναισθήματος, που επιτυγχάνεται μέσω της έκφρασης, η αίσθηση του ατόμου ότι γίνεται αποδεκτό, η έκφραση αλτρουισμού, η αίσθηση ένταξης σε ένα σύνολο, η αναγνώριση στοιχείων του προσωπικού βιώματος στους άλλους, η ταύτιση με άλλα πρόσωπα και η συναισθηματική επικοινωνία.

Παρέμβαση εκλογής στην ατομική θεραπευτική προσέγγιση ασθενών με ΧΑΠ, αποτελεί η γνωσιακή ψυχοθεραπεία, λόγω του οριοθετημένου χρονικά και ενεργού χαρακτήρα της.

Ο συγκεκριμένος τύπος θεραπείας δίνει έμφαση στην επίδραση της σκέψης στη διάθεση και την συμπεριφορά.

Ο θεραπευτής λειτουργεί ως καθοδηγητής, με στόχο να τροποποιήσει προς μια θετική κατεύθυνση τα γνωσιακά σχήματα και να άρει τις γνωσιακές παραμορφώσεις, που βρίσκονται στην πηγή των αγχωδών και καταθλιπτικών συμπτωμάτων.

Βασικός στόχος είναι να βοηθηθεί ο ασθενής, ώστε να κατανοήσει τις δυνατότητές του, και να εντοπίσει τις εναλλακτικές λύσεις για την λειτουργικότερη και αποτελεσματικότερη επίλυση των προβλημάτων του.

Εργασία

Εφόσον το είδος της εργασίας του ασθενούς ενδέχεται να χειροτερέψει τα συμπτώματα της ΧΑΠ και να αυξήσει τον κίνδυνο των παροξύνσεών της, ο ασθενής θα πρέπει να μελετήσει την πιθανότητα ακόμα και να εγκαταλείψει τη δουλειά του.

Διαφορετικά ο πάσχων πρέπει να συζητήσει σοβαρά με τον εργοδότη του (ή να εξετάσει ο ίδιος εφόσον είναι αυτοαπασχολούμενος) ορισμένες καίριες αλλαγές στην εργασία, στο χώρο και στη θέση ώστε να του επιτραπεί η συνέχιση της απασχόλησής του χωρίς επιβαρυντική επίδραση στην κατάστασή του.

Κάποιες βασικές και απλές αλλαγές είναι οι εξής:

  • Θέση στάθμευσης για τον ασθενή που βρίσκεται κοντά στην πόρτα
  • Μετακίνηση του σταθμού εργασίας του πιο κοντά στην είσοδο του κτιρίου
  • Να επιτρέπεται η εργασία από το σπίτι μερικές ημέρες την εβδομάδα, ή ακόμα και κάθε μέρα
  • Παροχή της ευελιξίας να πηγαίνει αργά ή να φεύγει νωρίς από τη δουλειά για ραντεβού με το γιατρό, για θεραπεία, έλεγχο ή περίθαλψη
  • Παροχή ενός περιβάλλοντος χωρίς καπνό, χωρίς σκόνη, χωρίς αναθυμιάσεις — για παράδειγμα, να ζητηθεί από τους συναδέλφους να μην φορούν βαριές κολόνιες ή αρώματα
  • Επιβεβαίωση ότι το γραφείο διαθέτει επαρκή αερισμό

Ταξίδια

Ευτυχώς, η συμβίωση με τη ΧΑΠ δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί κανείς να απολαύσει ένα ταξίδι. Το κλειδί για ένα ευχάριστο ταξίδι είναι η ασφάλεια μέσω του σχεδιασμού και της προετοιμασίας. Οι ασθενείς με ΧΑΠ θα πρέπει να λάβουν υπόψη αυτές τις συμβουλές:

  1. Να ταξιδεύουν σε μια ασφαλή και υγιεινή τοποθεσία.
  • Να έχει γίνει ένας έλεγχος από τον θεράποντα γιατρό πριν το ταξίδι.
  • Να μη ξεχαστεί η φαρμακευτική αγωγή.
  • Να γίνει έλεγχος και σέρβις του ιατρικού εξοπλισμού πριν το ταξίδι.
  • Να προηγηθεί επαρκής ανάπαυση.

Τα αεροπορικά ταξίδια θέτουν τους ασθενείς με ΧΑΠ σε κίνδυνο για μια σειρά αρνητικών επιδράσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που περιγράφονται στην δημοσίευση του European Respiratory Review:

1. Ο υψηλότερος κίνδυνος είναι η σημαντική υποξαιμία, με πιθανότητα η μερική πίεση του αρτηριακού οξυγόνου (PaO2) να πέσει κάτω από τα κρίσιμα όρια.

2.  Ο επαγόμενος από υποξαιμία υπεραερισμός οδηγεί σε υπερδιάταση και συνεπώς “αυξημένη θετική τελοεκπνευστική πίεση, η οποία είναι κυρίως υπεύθυνη για την κόπωση των αναπνευστικών μυών σε σοβαρή ΧΑΠ, ειδικά κατά τις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων”.

3.  Aυξήσεις στην πίεση της πνευμονικής αρτηρίας, οι οποίες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επιβάρυνση της δεξιάς κοιλίας και δυσλειτουργία αυτής.

4. Η οξεία υποξαιμία, μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακές αρρυθμίες και ισχαιμία σε ευάλωτους ασθενείς.

5. Ο σημαντικός αποκορεσμός που προκύπτει στον ύπνο κατά τις πτήσεις.

6.  Προβλήματα κατά την άνοδο του αεροσκάφους, ειδικά σε ασθενείς με φυσαλιδώδες εμφύσημα ή ιστορικό πνευμοθώρακα.

Οι ασθενείς με ΧΑΠ μπορεί επίσης να παρουσιάσουν υπεραερισμό, θωρακικό πόνο, αίσθημα παλμών, ζάλη και μυρμήγκιασμα στα άκρα.

Οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα όπως το περπάτημα στο τουαλέτα μπορεί να αυξήσει περαιτέρω τα συμπτώματα.

Επιπλέον, ο ερεθισμός των κατώτερων αεραγωγών λόγω  της χαμηλής υγρασίας του αέρα κατά την πτήση και ο αυξημένος αερισμός από την υποξαιμία μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα του αναπνευστικού συστήματος.

Οι ειδικοί γιατροί θα πρέπει να προετοιμάζουν όλους τους ασθενείς με ΧΑΠ για τους κινδύνους που σχετίζονται με την πτήση τους.

Τα φάρμακα θα πρέπει να επανεξετάζονται και να αναπροσαρμόζονται ανάλογα με τις ανάγκες ώστε να εξασφαλίζεται επαρκής κάλυψη κατά τη διάρκεια του ταξιδιού και οι ασθενείς θα πρέπει να τηρούν αυτές τις οδηγίες  κατά την πτήση.

Επιπλέον, οι ασθενείς θα πρέπει να λαμβάνουν απευθείας πτήσεις όταν είναι δυνατόν, να μένουν ενυδατωμένοι, να κάθονται κοντά στο τουαλέτα και να αποφεύγουν τα ηρεμιστικά και το αλκοόλ κατά την πτήση.

Συνιστάται η αναβολή  του ταξιδιού για 6 εβδομάδες σε ασθενείς που έχουν πρόσφατα επιδεινωθεί.

References

  1. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (4th Edition, Text Revision). Washington, DC: American Psychiatric Association; 2000.
  2. Wittchen HU, et al. Generalised anxiety disorder and depression in primary care: prevalence, recognition, and management J Clin Psychiatry. 2002;63 (suppl 8):24–34
  3. ACSM’s Health-Related Physical Fitness Manual, 5th edition
  4. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD), Global strategy for the diagnosis, management and prevention of chronic obstructive pulmonary disease NHLBI/WHO Workshop Report. ExecutiveSummary (Ελληνική Μετάφραση, Επιμέλεια: Ν. Σιαφάκας, Σ. Κωνσιαντόπουλος, Κ. Γουργουλιάνης, Ο. Αναγνωστοπούλου, Π. Χριστάκη).

Mikkelsen RL, Middelboe T, Pisinger C, Stage KB (2004). Anxiety and depression in patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD). A review. Nord J Psychiatry; 58:65–70.

Συμβίωση με τη ΧΑΠ
Copy link
Powered by Social Snap